Soviet industrial strategy shaped Central Asia's manufacturing hub for decades
A historical analysis of Jizzakh province shows how centrally planned Soviet economics drove industrial development in the 1970s-80s, creating clusters in textiles, pipes, and other sectors. Understanding this legacy matters for policymakers and investors assessing regional supply chains and manufacturing competitiveness in post-Soviet economies.
Originaltitel: XX ASRNING 70-80-YILLARIDA JIZZAX VILOYATIDA SANOAT RIVOJIGA TA'SIR KO'RSATGAN OMILLAR (TARIXIY TAHLIL)
Jizzax-regionens industri expanderade betydligt under 1970-80-talet, driven av Sovjetunionens centraliserade planekonomi. Forskarna analyserar industrins utvecklingsfaser och regional ekonomisk påverkan under denna period. Studien identifierar tre huvudsakliga sektorer: cement- och byggmaterialsindustri, hemtextilier samt polyetenleverantörer. Byggmaterialproduktionen växte märkbart mellan 1970 och 1980, med nya fabriksanläggningar för betongvaror, tegel och kalk etablerade inom utvecklingsprogrammen för Mirzatschöl-området. Infrastrukturinvesteringar möjliggjorde denna tillväxt. Uppsatsen från IQ Samhällsbyggnad analyserar hur geografiska faktorer—slätt- och bergsterräng—påverkade industriell lokalisering. För EdTech-investerare och skolchefer relevanta är insikterna om historisk arbetsmarknadsförvandling och kompetensbehovet när ny industri etableras regionalt. Kunskapen om planekonomins påverkan på utbildningsinfrastruktur underlättar strategisk kapacitetsplanering idag.
Maqolada XX asr 70-80-yillarida viloyatda sanoat tarmoqlari rivojlanishining muhim omillari, rivojlanish bosqichlari tahlil qilingan, sanoatning hududiy iqtisodiy o'sishga ta'siri va ijtimoiy omillar bilan bog'liq jihatlari ochib berildi. Sovet davridagi markazlashgan rejali iqtisodiyotning o'ziga xosligi va mazkur omillarning viloyat sanoat rivojiga ta'siri tahlil qilingan. Key words: industrial sectors, household textiles, export, polyethylene pipes, agglomeration, infrastructure. O'zbekistonning markaziy qismida joylashgan Jizzax vohasi sug'orma dehqonchilik yerlari, cho'l, chalacho'l va dashtliklardan iborat. Mintaqada togʻ, togʻoldi, pasttekisliklar bilan cho'l zonalarining tutashib ketishi uning o'ziga xosligidir. Shimol va shimoli-sharqdan zinapoyasimon shakldagi tekisliklar togʻliklar tomon ko'tarilib boradi. Hududning katta qismini yer tuzilishi tekisliklardan iborat Mirzacho'l egallagan. Vohaning yer yuzasi bir xil emas. U janubi sharqdan shimoli-gʻarbga tomon pasayib boradi. Tekislik qismi shimoli-gʻarbga tomon nishab bo'lib, o'rtacha balandligi 250-300 m ga teng. Janubdagi togʻ etaklarida balandlik 450-530 m gacha yetadi. XX asrning 70-80-yillarida viloyat sanoati asosan biryoqlama xarakter kasb etib keldi. Mazkur maqolada biz viloyatda sanoat tarmoqlari rivojlanishini quyidagi turlarga bo'lishni lozim topdik: Birinchi, sement va qurilish materiallari sanoati. XX asrning 70-80-yillarida Jizzax viloyatida qurilish industriyasi rivojlanishi yangi sanoat infratuzilmasi barpo etilishi bilan bog'liq bo'ldi. Viloyatda temir-beton buyumlari, g'isht, ohak va boshqa qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi sexlar faoliyat yuritgan. Bu korxonalar asosan Mirzacho'lni o'zlashtirish dasturlari doirasida barpo etilgan. Zero, 1980-yilga kelib, viloyatda qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmi 1970-yilga nisbatan sezilarli o'sgan [1].