Soviet-era industrial policy shaped regional economies in ways still relevant today
A historical analysis of Jizzax Region's industrial development during the 1970s-80s reveals how centralized Soviet planning created lasting economic structures—textiles, manufacturing, infrastructure clusters—that persist in post-Soviet economies. Understanding these legacies matters for policymakers designing regional development strategies and businesses evaluating long-term growth potential in Central Asia.
Originaltitel: XX ASRNING 70-80-YILLARIDA JIZZAX VILOYATIDA SANOAT RIVOJIGA TA'SIR KO'RSATGAN OMILLAR (TARIXIY TAHLIL)
Jizzax-regionens industri expanderade under 1970–1980-talet genom utveckling av byggmaterialer och andra sektorer under Sovjetunionens centraliserade planeringssystem. Denna studie kartlägger de huvudsakliga drivkrafterna bakom industrialiseringen, inklusive infrastrukturbyggande och regional ekonomisk tillväxt. Forskarna identifierade cement- och byggmaterialsindustri som en nyckelsektor. Produktionen av betongprodukter, tegelsten och kalk växte märkbart mellan 1970 och 1980, delvis driven av projekten att utveckla Mirzachol-området. Regionen präglades av decentraliserad produktion utan specialisering. Studien genomfördes av IQ Samhällsbyggnad och är tillgänglig öppet via Zenodo. För utbildningsaktörer är analysen relevant för att förstå hur geografiska förutsättningar och statlig industriplanering formar utbildningsbehov — särskilt för yrkesutbildning inom bygg- och processindustri — och hur regionala utvecklingsmål påverkar skolsektorns dimensionering.
Maqolada XX asr 70-80-yillarida viloyatda sanoat tarmoqlari rivojlanishining muhim omillari, rivojlanish bosqichlari tahlil qilingan, sanoatning hududiy iqtisodiy o'sishga ta'siri va ijtimoiy omillar bilan bog'liq jihatlari ochib berildi. Sovet davridagi markazlashgan rejali iqtisodiyotning o'ziga xosligi va mazkur omillarning viloyat sanoat rivojiga ta'siri tahlil qilingan. Key words: industrial sectors, household textiles, export, polyethylene pipes, agglomeration, infrastructure. O'zbekistonning markaziy qismida joylashgan Jizzax vohasi sug'orma dehqonchilik yerlari, cho'l, chalacho'l va dashtliklardan iborat. Mintaqada togʻ, togʻoldi, pasttekisliklar bilan cho'l zonalarining tutashib ketishi uning o'ziga xosligidir. Shimol va shimoli-sharqdan zinapoyasimon shakldagi tekisliklar togʻliklar tomon ko'tarilib boradi. Hududning katta qismini yer tuzilishi tekisliklardan iborat Mirzacho'l egallagan. Vohaning yer yuzasi bir xil emas. U janubi sharqdan shimoli-gʻarbga tomon pasayib boradi. Tekislik qismi shimoli-gʻarbga tomon nishab bo'lib, o'rtacha balandligi 250-300 m ga teng. Janubdagi togʻ etaklarida balandlik 450-530 m gacha yetadi. XX asrning 70-80-yillarida viloyat sanoati asosan biryoqlama xarakter kasb etib keldi. Mazkur maqolada biz viloyatda sanoat tarmoqlari rivojlanishini quyidagi turlarga bo'lishni lozim topdik: Birinchi, sement va qurilish materiallari sanoati. XX asrning 70-80-yillarida Jizzax viloyatida qurilish industriyasi rivojlanishi yangi sanoat infratuzilmasi barpo etilishi bilan bog'liq bo'ldi. Viloyatda temir-beton buyumlari, g'isht, ohak va boshqa qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi sexlar faoliyat yuritgan. Bu korxonalar asosan Mirzacho'lni o'zlashtirish dasturlari doirasida barpo etilgan. Zero, 1980-yilga kelib, viloyatda qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmi 1970-yilga nisbatan sezilarli o'sgan [1].